Τσάϊ (η καλλιέργεια και τα χρώματα του)

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΤΣΑΙ;
Σ΄αυτή την απλή ερώτηση δεν είναι και τόσο εύκολο να απαντήσει κάποιος γιατί ο πλούτος του τσαγιού ή καλύτερα των τσαγιών οφείλεται σε μία σύνθετη αλχημεία που μπορεί να συγκριθεί με αυτήν της αμπέλου και του κρασιού.
Το τεϊόδενδρο ανήκει στην οικογένεια camelia sinensis, σε άγρια κατάσταση φθάνει τα 15 - 20 μέτρα αλλά στις φυτείες δεν ξεπερνά το 1,20 μέτρο. Ευδοκιμεί σε περιοχές με κλίμα ζεστό και υγρό, το υψόμετρο ευνοεί επίσης την ποιότητα τσαγιού. Το έδαφος πρέπει να είναι μαλακό γιατί οι ρίζες του τεϊόδενδρου εισχωρούν σε βάθος 6 μέτρων, να είναι υφαιστιογενές με απορροφητικότητα και σε πλαγιά ώστε να μην λιμνάζουν τα νερά της βροχής. Διάφορες «επεμβάσεις» οφειλόμενες στις κλιματολογικές συνθήκες ή στις ανθρώπινες παρεμβάσεις δημιούργησαν τουλάχιστον 300 τύπους τεϊόδενδρου.
Σήμερα το τσάι είναι το πρώτο ποτό μετά το νερό, καταναλώνονται 15.000 φλυτζάνια κάθε δευτερόλεπτο.
Το τσάι καλλιεργείται σε 40 περίπου χώρες ανά τον κόσμο και είναι το αγροτικό προϊόν με τους περισσότερους εργαζόμενους μετά το ρύζι.
Οι σημαντικότερες χώρες παραγωγής τσαγιού είναι η Κίνα (Yunnan, Zhejiang, Anhui, Fujan), η Ιαπωνία (Shizuoka, Kyoto), η Ινδία (Darjeeling, Assam, Nilgiri), η Ταϊβάν, το Νεπάλ, η Σρι Λάνκα, το Ιράν, η Τουρκία και η Αργεντίνη. Τα διαφορετικά στάδια επεξεργασίας είναι αυτά που μας δίνουν το άσπρο, το πράσινο, το μαύρο και το μισής ζύμωσης (Wu Long) τσάι ενώ το φυτό είναι το ίδιο.
ΛΕΥΚΟ ΤΣΑΙ
Τα φύλλα του τσαγιού μαραίνονται για να φύγει ένα ποσοστό υγρασίας και μετά αποξηραίνονται. Το λευκό τσάι είναι όλο και πιό σπάνιο, προσφέρει ένα εκχύλισμα λεπτό, με διακριτική γεύση, πλούσιο σε πολυφενόλες.
ΠΡΑΣΙΝΟ ΤΣΑΙ
Μετά την συγκομιδή τα φύλλα του τσαγιού μαραίνονται ώστε να μπορεί να τους δοθεί το επιθυμητό σχήμα (στριμμένα, διπλωμένα ή σαν σφαίρες) και κατόπιν αποξηραίνονται.Η επεξεργασία αυτή διαρκεί μικρό χρονικό διάστημα γι΄αυτό το φύλλο διατηρεί το πράσινο του χρώμα. Είναι το καθημερό τσάι των Κινέζων και των Ιαπώνων.Ανάλογα με την περιοχή προέλευσης το εκχύλισμα διαφέρει σε γεύση, άρωμα και χρώμα. Αλλά πάντα έχουμε ένα ρόφημα γεμάτο φρεσκάδα και με γεύση δυνατή και λεπτή. Είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
ΤΣΑΙ WU LONG (μισής ζύμωσης)
Γι΄αυτή την κατηγορία τσαγιού η διαδικασία της ζύμωσης έχει διακοπεί στη μέση. Υπάρχουν δύο κατηγορίες επεξεργασίας η Κινέζικη κατά την οποία τα φύλλα υφίστανται ζύμωση κατά 10-15% και αυτή της Ταϊβάν κατά την οποία τα φύλλα υφίστανται ζύμωση κατά 60-70%. Τα φύλλα αφού μαραθούν, τοποθετούνται σε ένα δωμάτιο με 80% υγρασία για να "ιδρώσουν" και να ξεκινήσει η ζύμωση η οποία διακόπτεται στο επιθυμητό στάδιο. Ακολουθεί η αποξήρανση. Είναι ένα τσάι με μικρό ποσοστό τεϊνης, κατάλληλο και για το βράδυ, με ιδιαίτερο άρωμα και γεύση.
ΜΑΥΡΟ ΤΣΑΙ
Μετά την συγκομιδή τα φύλλα μαραίνονται και σε χώρους με υγρασία αρχίζει η ζύμωση για 1-3 ώρες, τα φύλλα παίρνουν το χαρακτηριστικό σκούρο χρώμα τους κατόπιν αποξηραίνονται. Το μαύρο τσάϊ είναι πλούσιο σε τανίνες οι οποίες υπάρχουν και στο κόκκινο κρασί και οι οποίες είναι ευεργετικές για την καλή λειτουργία της καρδιάς. Το μαύρο τσάι έχει περισσότερη τεϊνη γι΄αυτό και είναι το ιδανικό πρωϊνό ρόφημα.
PU ER σκούρο μαύρο τσάι
Αυτό το τσάι, της περιοχής Yunnan, είναι γνωστό στην κινέζικη φαρμακολογία, γιατί ρίχνει τα ποσοστά της χοληστερίνης , λειώνει τα λίπη, βοηθά την χώνεψη. Είναι αποτέλεσμα μιας μη ενζυματικής ζήμωσης. Πρώτα τα φύλλα στεγνώνουν ώστε να σκοτωθούν τα περισσότερα ένζυμα και κατόπιν δίνεται το επιθυμητό σχήμα. Κατόπιν τοποθετούνται σε σιδερένιες σκάφες με υψηλή θερμοκρασία και σκεπάζονται με άχυρα. Το άχυρο εμποδίζει την υγρασία να εξατμισθεί και κατά κάποιον τρόπο τα φύλλα ψήνονται. Μετά το τύλιγμα των φύλλων, αυτά τοποθετούνται σε σωρό ύψους ενός μέτρου και σκεπάζονται με υγρό ύφασμα. Αυτή είναι η φάση που δίνει στα φύλλα ένα ιδιαίτερο άρωμα βρεγμένης γης λιγότερο ή περισσότερο έντονο. Το Pu Er είναι το μόνο τσάι που επιδέχεται παλαίωσης όπως το κρασί.
ΚΟΚΚΙΝΟ ΤΣΑΙ
Δεν προέρχεται από τεϊόδεντρο αλλά από τον θάμνο Rooibos bush που ευδοκιμεί στη Νότιο Αφρική. Δεν περιέχει καθόλου τέϊνη και σχεδόν καθόλου τανίνες. Είναι ένα ευχάριστο ρόφημα χαλαρωτικό κατάλληλο για το βράδυ και για όσους ακολουθούν ομοιοπαθητική.
ΜΙΓΜΑΤΑ ΤΣΑΓΙΩΝ - ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΜΙΓΜΑΤΑ
Πολλές χώρες κατανάλωσης τσαγιού (Αγγλία, Ρωσία, Γαλλία) με την πάροδο των χρόνων δημιούργησαν δικές τους "συνταγές" (χαρμάνια), ανακατεύοντας τσάι διαφορετικών περιοχών ή προσθέτοντας στο τσάϊ άνθη, φρούτα ή μπαχαρικά έτσι δημιουργήθηκαν τα μίγματα τσαγιών και τα αρωματικά μίγματα.
ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΑΓΓΛΙΚΑ ΜΙΓΜΑΤΑ